طلبگی در قاب عکس: گزارشی از نمایشگاه عکس مکاشفه و تماشا، سه سفر به قلب جهان شیعه

«مکاشفه و تماشا، سه سفر به قلب جهان شیعه» عنوان نمایشگاه عکس عکاس آلمانی، هانس گئورگ برگر و اولین عکاسان ایرانی است که توسط مرکز فرهنگی هنری دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم در نگارستان اشراق قم، واقع در خیابان شهدا (صفائیه)، نبش کوچه 17 از تاریخ 4 تا 18 آذرماه 1396 در حال برگزاری است.

 

 

 

 

از مجموع 98 اثر موجود در نمایشگاه، 47 اثر مربوط به عکس­‌های قدیمی از مکان­‌های مذهبی همچون حرم حضرت معصومه و حرم امام حسین، برخی چهره‌­های حوزوی، متولیان بقاع متبرکه و نیز تصاویری از محراب، شبستان و حجره است که از کاخ موزه گلستان به امانت گرفته شده و 50 اثر دیگر، عکس­‌های هانس گئورک برگر است. برگر متولد سال 1951 و بیش از 40 سال است که به عکاسی اشتغال دارد. وی دانش‌­آموخته رشتۀ علوم دینی تطبیقی است که دین را موضوع اصلی عکاسی خود قرار می‌­دهد.

 عکس­‌های این نمایشگاه مربوط به زیست طلاب در حوزه علمیه سه شهر قم، مشهد و اصفهان (مدرسه چهارباغ) از سال 1378 تا 1384 است که این عکاس آلمانی با حمایت مالی سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی و سفارت آلمان برای پیشبرد پروژۀ خود در ایران زندگی می­‌کرده است.

برگر که در روز افتتاح نمایشگاه - که با حضور چشمگیر طلاب و روحانیون همراه بود- در قم حضور داشت، در پاسخ به این سوال نویسنده گزارش که دلیل انتخاب شما از حوزۀ علمیه به عنوان سوژۀ عکاسی چه بوده است؟ گفت: من، دین را موضوع اصلی برای عکس­‌های خود انتخاب کردم و از آنجا که دین و مذهب رسمی ایرانیان، تشیع است لذا به قلب تشیع که حوزه است، رفته و عکس گرفته‌­ام. وی در ادامه، سیستم آموزشی سنتی حوزه را که مبتنی بر مباحثه است بسیار جذاب و جالب عنوان می‌­کند و آزادبودن روش‌­های آموزشی و موضوعات درسی و همچنین انتخاب اساتید توسط طلاب در مراحل بالای تحصیل را خودویژگی سیستم حوزوی شیعی می­‌داند و معتقد است که در هیچ یک از نظام‌­های آموزشی ادیان دیگر که وی مطالعه نموده است، چنین سیستمی را مشاهده ننموده است. هر چند که گئورگ در ادامه گفتگو اذعان می‌­کند که در حال حاضر، این سیستم آموزشی نسبت به سال 1380 که در ایران زندگی می­‌کرده، ضعیف­تر شده و نظام آموزشی حوزه به سمت دانشگاهی‌­شدن پیش می­‌رود.

نکته جالب در باره نمایشگاه این است که علاوه بر زیست طلاب آقا از نحوۀ زندگی بانوان طلبه الزهرای قم نیز عکس­‌هایی در این نمایشگاه عرضه گردیده است.

برگر که این مجموعه عکس را قبلا در کتابی با عنوان «مکاشفه و تماشا» به چاپ رسانده است، قصد دارد که پس از پایان این نمایشگاه­ در شهر قم، دو نمایشگاه دیگر در شهرهای کربلا و نجف دایر نموده و در پایان، عکس‌­ها را به موزه حرم امام حسین در کربلا اهدا نماید.

بهرحال، فهم چگونگی زیست طلبه شیعی بعنوان بخش مهمی از سنت ایرانی از نگاه قاب­‌های عکس دیگری و دیدن حاصل شش سال زحمت یک علاقمند به فرهنگ ایرانی و اسلامی، می­‌تواند مشوقی برای دیدار عامه مردم و علی‌الخصوص محققان از این نمایشگاه باشد.

پی­‌نوشت:

«خودویژه بودن سیستم آموزشی حوزه و افول آن طی سال­‌های گذشته»، «تلاش حوزه برای شناساندن خود به جامعه از طریق هنر و استفاده از مکان­‌های مدرنی چون گالری» و «حضور بانوان طلبه در فضای عمومی» موضوعاتی هستند که قابلیت بحث جامعه‌­شناختی را دارند که باید در نوشتارهای جداگانه تحلیلی به آنها پرداخت. 

مطالب دیگر از نویسنده

تماس با ما

این آدرس پست الکترونیک توسط spambots حفاظت می شود. برای دیدن شما نیاز به جاوا اسکریپت دارید

www.socio-shia.com