از انتظار ظهور تا تمنای حضور: معرفی کتاب «جهان زندگی در جمکران: روایت زندگی منتظرانه»

یکی از اماکنی که در ایران با اعتقاد به منجی موعود مرتبط شده و تقدس پیدا کرده است، مسجد جمکران است. این مسجد به اعتقاد برخی از شیعیان به فرمان مستقیم امام زمان (عج) ساخته شده و با توجه به وسعت نفوذ این تفکر و ماهیت آن به نظر می‎رسد آن را به عنوان یک پدیده فراگیر اجتماعی باید مطالعه نمود.

 

ادامه ...

تعبیر «صاحب» در سنت حوزوی: ساخت سرمایه نمادین؟

 «صاحب کفایه»، «صاحب روضات [الجنات]»، «صاجب عروه». این تعبیرها در سنت حوزوی، تعبیری آشناست. حدود سه‌سالی هست که مشغول تحقیق در مورد زندگینامه‌نگاری حوزویان هستم. با این دست تعابیر در مورد علماء حوزه به دفعات برخورد کرده‌ام. این نامگذاری به حدی رایج می‌شود که گاهی در متون و بحث‌های شفاهی حوزویان، نام فرد مورد نظر به کار نمی‌رود و تعبیر ِ "صاحب ..." جایگزین نام او می‌شود. 

ادامه ...

مجتهدان شیعه و زیارت حرم امامان در ابتدای قرن بیستم

آیین زیارت مقابر اشخاص مورد احترام، چه افراد مقدس زنده و چه مرده در گستره وسیع و متنوعی از جهان اسلام و مسیحیت وجود دارد و هنوز هم در این ادیان و بسیاری دیگر از ادیان زنده است. بخشی از تکامل تدریجی این پدیده در ادیان، ناشی از احساس شکاف و جدایی میان خالق و مخلوق است. از خلال مفهوم «قدیس»، تازه گرویده‌ها، این امکان را داشتند که میان خود و خداوند قادر مطلق متعال واسطه‌هایی بجویند تا بتوانند به نیازهایی که پیش از این خدایان سنت‌های گذشته‌شان به آن پاسخ می‌دادند پاسخ دهند. 

 

ادامه ...

کتاب «روحانیت و قدرت؛ جامعه‌شناسی نهادهای دینی»

 «روحانیت و قدرت؛ جامعه‌شناسی نهادهای دینی» عنوان کتابی است که مشتمل بر پژوهش‌ها و مقالاتی با سویه‌ی تاریخی ـ جامعه‌شناختی درباره‌ی روحانیت و مرجعیت می‌باشد. این کتاب مشتمل بر مجموعه‌ای از پژوهش‌ها و مقالات حول موضوع روحانیت است. فعالیت‌های سیاسی ـ اجتماعی سید جمال‌الدین اسدآبادی، حضور علما در انقلاب مشروطه، نوگرایی‌ها و صف‌آرایی‌های درون روحانیت، مرجعیت و دموکراسی و نهایتاً دادگاه ویژه‌ی روحانیت موضوعات فصل‌های این کتاب را تشکیل می‌دهند که هر یک متشکل از یک یا چند پژوهش یا مقاله می‌باشند. 

ادامه ...

طرح‌های توسعه یا طرح‌های تخریب؟

 طرح توسعه حرم مطهر امام علی (ع)، طرح توسعه حرم امام حسین (ع) و سایر طرح‌های بازسازی حرم‌های مطهر در عراق و سوریه توسط ستاد بازسازی عتبات عالیات ایران صورت می‌گیرد. این پروژه‌ها هزینه‌های بسیاری دارد که توسط کمک‌های مردمی، شرکت‌های نیمه‌دولتی و دولتی تأمین می‌شود. چنانکه به مناسبت‌های مذهبی، برای ساخت صحن و شبستان حضرت فاطمه (س) و طرح توسعه حرم مطهر امام حسین (ع) تبلیغات گسترده‌ای توسط رسانه‌ها صورت می‌گیرد تا هزینه این طرح‌ها با مشارکت‌های مردمی تأمین شود. 

 

ادامه ...

عید فطر در ایران در غیاب سیاستگذاری‌ها

گرچه در بیشتر کشورهای مسلمان‌نشین نظیر ترکیه و دوبی، ماه رمضان و عید فطر، سراسر جشن و عرصه حضور جمعی مردم در خیابان‌های شهر است، در ایران ‌برگزاری این مناسبت مهم از الگوی متفاوتی برخوردار است. در این یادداشت برآنیم تا از خلال مروری بر آداب و مناسک برگزاری عید فطر در ایران، ‌به سیاستگذاری‌های رسمی و دولتی در این خصوص بپردازیم. سوال این است که آیا این عید مهم اسلامی همراه با برپایی جشن‌هایی از سوی نهادهای متولی و مردم است یا تنها در قالب مناسبت و تعطیلاتی در تقویم رسمی کشور خلاصه می‌شود؟

ادامه ...

بازنشر گفت‌وگوی شفقنا با دکتر قانعی‌راد: «پر وزن شدن روحانیت در عالم سیاست به ضرر این نهاد تمام شده است.»

همیشه روحانیت باید بین مناصب اجرایی و نفوذ فرهنگی دست به یک انتخاب بزند و مشخص کند که کدام یک از این دو را می خواهد و کدام یک از این دو برای او مطلوب تر است و به او کمک می کند که پروژه خود که پروژه دینداری و اخلاق برای جامعه هست را جلو ببرد. به نظر من روحانیت به جای تصرف قدرت می توانست به نحوی نظارت فرهنگی بر قدرت داشته باشد بدون اینکه لزوماً بخواهد آن را تصرف کند. لازم بود که روحانیت با قدرت یک رابطه دیالوگی، گفت وگویی و نظارتی از موضع فرهنگ و با حمایت مردم برقرار می کرد.

ادامه ...

وداع با استاد خستگی‌ناپذیر علوم‌اجتماعی

خبر درگذشت دکتر امین قانعی‌راد را در کمال ناباوری شنیدیم. دکتر قانعی‌راد، استاد و پژوهشگر توانای جامعه‌شناسی کشور که عمر و توان و دانش خود را در جهت التیام دردهای جامعه و حرکت به سمت توسعه‌ای عدالت‌محور صرف کرد، در آخرین پرده از زندگی خویش نیز به ما درسی از جنس امید و تلاش داد؛ انسانی که با ناامیدی و سکون میانه‌ای نداشت.

ادامه ...

معرفی و نقد کتاب «مطالعات شیعه‌شناسی در ایتالیا»

«مطالعات شیعه شناسی در ایتالیا» عنوان گویایی برای مجموعه مقالات بیانکاماریا اسمارچا امورتی، اسلام‌شناس ایتالیایی پیرامون تشیع نیست. در حالیکه عنوان کتاب ذهن ما را به سوی پژوهشی صرف در موضوع این رشته علمی در کشور ایتالیا می‌کشاند محتوای آن موضوعات متنوع و جالبی را در ارتباط با سیر تحول تشیع، مسأله تشیع و قدرت و در انتها رابطه غرب و تشیع مطرح می‌کند که در نوع خود برای خوانندگان علاقه‌­مند بسیار آموزنده است.

ادامه ...

تازه‌های نشر در حوزه جامعه‌شناسی تشیع

سایت «جامعه‌شناسی تشیع» در نظر دارد به مناسبت برگزاری سی و یکمین نمایشگاه کتاب، در قالب چند یادداشت به معرفی و نقد کتاب‌های منتشرشده در دو سال اخیر (۱۳۹۶ و ۱۳۹۷)، که به تشیع نگاهی جامعه‌شناختی و اجتماعی داشته‌اند، بپردازد. متن حاضر نگاهی اجمالی به تعدادی از این کتاب‌ها دارد. معرفی و بررسی تفصیلی این کتب در نوشته‌های آتی سایت به اشتراک گذاشته خواهد شد.

ادامه ...

غفلت از نسبت دین و مسائل زنان

اولین همایش ملی مسائل اجتماعی زنان در تاریخ  ۱۰ و ۱۱ اردیبهشت ماه ۱۳۹۷ در دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه علامه طباطبایی برگزار گردید.

 چکیده مقالات این همایش در پنج محور اصلی «زنان و تحولات فرهنگی» (۱۲۲ عنوان)، «زنان و مسائل اقتصادی و رفاهی»(۴۴ عنوان)، «زنان و مشارکت سیاسی، اجتماعی و مدنی»(۵۲ عنوان)، «زنان، خانواده و آسیب­های اجتماعی»(۱۰۳ عنوان) و «زنان، آموزش عالی و آموزش و پرورش»(۱۶ عنوان) و یک محور فرعی با نام «دیگر موضوعات مرتبط با زنان» (۴۳ عنوان) دسته­‌بندی شده و در قالب کتاب در ۴۷۲ صفحه توسط پژوهشکده مطالعات فرهنگی و اجتماعی به چاپ رسیده­ است.

ادامه ...

انتشار کتاب «دوراهی روحانیت»

کتاب «دوراهی روحانیت (جستارهایی دربارۀ مرجعیت شیعه در ایران معاصر)» نوشته‌ی کمال رضوی و با مقدمۀ دکتر سارا شریعتی توسط نشر آرما منتشر شد. کتاب مذکور که شامل یک مقدمه از دکتر سارا شریعتی (عضو هیئت علمی گروه جامعه‌شناسی دانشگاه تهران) و یک درآمد با عنوان «امتناع جامعه‌شناسی روحانیت؟» است، در دو بخش تنظیم شده است. بخش اول آن با عنوان «جایگاه اجتماعی مرجعیت (صورت‌بندی‌های مفهومی)» به بررسی ابعاد جامعه‌شناختی تحلیل مرجعیت در قالب نهاد اجتماعی، نهاد مدنی و گروه منزلتی در سه فصل مجزا می‌پردازد. 

ادامه ...

نهادهای دینی و جامعه‌شناسی: از طرد تا پذیرش انتقادی

جامعه‌شناسی تشیع اصطلاح و همچنین رویکرد تازه‌ای در جامعه‌ی علمی ماست، هنوز بیش چند سالی از رواج این اصطلاح نمی‌گذرد، اما خوشبختانه به قدر کافی طولانی شده است تا امروز بتوانیم از یک تاریخچه صحبت کنیم و در تحلیل نسبت این رویکرد با نهادهای مشروع دینی، دو دوره را از یکدیگر متمایز کنیم: نخست یک دوره‌ی طرد، دوره‌ای که رویکرد جامعه‌شناختی به اسلام و تشیع از جانب نهادهای مشروع دین مورد قبول نبود و امروز که می‌توان از دوره‌ی پذیرش انتقادی آن نام برد. آیا می‌توان از دو دوره صحبت کرد یا بهتر است از دو موضع سخن گفت که همچنان به شکل موازی موجود است؟ به عبارت دیگر آیا ما از مرحله‌ی طرد رویکرد اجتماعی وجامعه‌شناختی به اسلام و تشیع گذر کرده‌ایم؟ به نظر من آری.

 

ادامه ...

مؤسسات حوزوی روی مرزهای علوم اجتماعی

عصر روز دوشنبه سوم اردیبهشت ماه ۱۳۹۷ نشستی در سالن شریعتی دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه تهران با موضوع موسسات حوزوی و جامعه‌‌شناسی تشیع به همت گروه جامعه شناسی تشیع برگزار شد. سخنرانان این نشست حجه الاسلام و المسلمین پارسانیا به عنوان رئیس موسسه باقر العلوم، حجه الاسلام و المسلمین تقی زاده داوری رئیس موسسه شیعه شناسی، دکتر سارا شریعتی عضو هیئت علمی جامعه شناسی دانشگاه تهران و کمال رضوی عضو محقق گروه جامعه شناسی تشیع بودند.  هدف این نشست بررسی کارنامه موسسات حوزوی در مواجهه با علوم اجتماعی به طور اعم و جامعه شناسی تشیع به معنای اخص کلمه است.

ادامه ...

برگزاری نشست علمی «موسسات حوزوی و جامعه‌شناسی تشیع»

نشست علمی «موسسات حوزوی و جامعه‌شناسی تشیع» به همت گروه مطالعاتی جامعه‌شناسی تشیع و انجمن علمی دانشجویی جامعه‌شناسی دانشگاه تهران برگزار می‌شود. در این نشست که در روز دوشنبه ۳ اردیبهشت ۱۳۹۷ از ساعت ۱۷ تا ۱۹ در تالار شریعتی دانشکده علوم اجتماعی برگزار خواهد شد، حمید پارسانیا، محمود تقی‌زاده داوری، سارا شریعتی و کمال رضوی به ارائه‌ی بحث و گفت‌وگو خواهند پرداخت.

ادامه ...

اقلیتی در میان اقلیت

گزارش سخنرانی شاربرات در دانشگاه شهید بهشتی

پروفسور اولیور شاربرات Oliver Scharbrodt- رئیس قبلی مرکز اسلام‌­شناسی دانشگاه چستر انگلستان و عضو فعلی گروه مطالعات ادیان و خاورمیانه در دانشگاه بیرمنگام- که در حوزه اقلیت‌های دینی در انگلستان و اروپا پژوهش می­‌کند، نتیجۀ پژوهش های خود را ارائه کرد.

ادامه ...

گزارش تصویری جلسه رونمایی از «کتاب‌شناسی انتقادی جامعه‌شناسی تشیع»

نشست علمی رونمایی از کتاب «کتاب‌شناسی انتقادی جامعه‌شناسی تشیع» با حضور اساتید جامعه‌شناسی دین، پژوهشگران گروه مطالعاتی جامعه‌شناسی تشیع و علاقمندان به این حوزه‌ی مطالعاتی بعدازظهر روز یکشنبه 31 اردیبهشت 1396 در دفتر انجمن جامعه‌شناسی ایران برگزار شد. در این نشست پس از ارائه گزارش مقدماتی در مورد روند تدوین کتابشناسی توسط سه تن از پژوهشگران گروه مطالعاتی (یاشار دارالشفاء، سمیه مومنی و هادی درویشی)، دکتر سراج‌زاده (رئیس انجمن جامعه‌شناسی ایران)، دکتر نجات حسینی (مدیر گروه دین انجمن جامعه‌شناسی) و آقای عمادالدین باقی به طرح نقدها و نظرات خود پرداختند. در ادامه دکتر سارا شریعتی، دکتر احمد شکرچی و برخی از اعضای گروه مطالعاتی و حاضران در نشست نیز به طرح نکات تکمیلی پرداختند. گزارش تصویری این نشست را در ادامه مشاهده می‌کنیم.

ادامه ...

نشست علمی رونمایی از کتابشناسی انتقادی جامعه شناسی تشیع

جلسه رونمایی از کتابشناسی انتقادی جامعه‌شناسی تشیع توسط انجمن جامعه‌شناسی ایران در روز 31 اردیبهشت 1396 از ساعت 15 الی 17 برگزار خواهد شد. در این جلسه دکتر سید حسین سراج زاده (رییس انجمن جامعه شناسی ایران)، دکتر محمود نجات حسینی (مدیر گروه دین انجمن جامعه شناسی ایران) و عماد الدین باقی (پژوهشگر و عضو گروه دین انجمن جامعه شناسی ایران) به همراه سارا شریعتی و دیگر مولفان کتاب به عنوان سخنران حضور خواهند داشت.

ادامه ...

کتاب‌شناسی انتقادی جامعه‌شناسی تشیع در جمع پرفروش‌ترین‌ها

 به گزارش خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا) کتاب «جامعه‌شناسی تشیع» محصول فعالیت جمعی پنج‌ساله گروه مطالعاتی جامعه‌شناسی تشیع با راهبری علمی دکتر سارا شریعتی که از سوی انتشارات نگاه معاصر منتشر شده، جایگاه دوم فهرست پرفروش‌های حوزه علوم انسانی را به خود اختصاص داد. در این کتاب 97 اثر منتشر شده از زمان ورود صنعت چاپ به ایران تا کنون که با رویکرد اجتماعی به بررسی تشیع پرداخته‌اند، مورد نقد و تحلیل قرار گرفته است و مسائل اساسی برآمده از کتابشناسی آن حوزه خاص را بیان شده است.

ادامه ...

جهان‌های شیعی در برابر هلال شیعی

سارا شریعتی ـ شاید بتوان گفت که در زمینه مطالعات تشیع، دو تحول قابل‌توجه و تحلیل است: نخست توجه به آنچه «جهان‌های شیعی» نامیده شد (نام کتابی که سابرینا مروین با همکاری جمعی از پژوهشگران این حوزه انتشار داد)، در برابر اصطلاح «هلال شیعی» که صرفاً کاربرد سیاسی داشت و تصوری یکپارچه از این کشورها ارائه می‌داد. درحالی‌که «جهان شیعی» جهان‌های متکثری هستند که با تنوع تاریخی و فرهنگی شناخته می‌شوند و به یک مرکزیت واحد و یکپارچه‌ساز تقلیل نمی‌یابند.

ادامه ...

گزارش تصویری سفر گروه مطالعاتی جامعه‌شناسی تشیع به یزد

گروه مطالعاتی جامعه‌شناسی تشیع به سرپرستی دکتر سارا شریعتی در روزهای پایانی آبان‌ماه 1394 طی سفری تحقیقاتی به شهرهای یزد و میبد به ارائه آخرین دستاوردهای علمی خود پرداخت. در این سفر دکتر شریعتی در دانشگاه یزد به ایراد سخنرانی با موضوع «گرایش‌های جدید در جامعه‌شناسی معاصر» پرداختند. همچنین کنفرانسی در دانشگاه امام جواد یزد برگزار شد. سخنرانی دکتر سارا شریعتی در این کنفرانس «در نسبت شیعه‌شناسی و جامعه‌شناسی تشیع»  بود و  سخنرانی اعضای گروه مطالعاتی جامعه‌شناسی تشیع نیز بدین شرح برگزار شد: «جامعه زائر: در حرکت یا مقصد» (شیما کاشی)، «به سوی یک جامعه مناسک‌ساز؟» (فاطمه لطفی)، «روحانیت و امر سیاسی» (علی‌اشرف فتحی). 

ادامه ...

زیر مجموعه ها

مطالب دیگر از نویسنده

تماس با ما

این آدرس پست الکترونیک توسط spambots حفاظت می شود. برای دیدن شما نیاز به جاوا اسکریپت دارید

www.socio-shia.com