کتابی که می‌خواهد جامعه‌شناسی تشیع را از حاشیه‌بودگی به متن ببرد!

به نقل از خبرگزاری کتاب ایران(ایبنا)- جبار رحمانی(انسان‌شناس و عضو هیات علمی پژوهشکده مطالعات فرهنگی و اجتماعی وزارت علوم)نهاد روحانیت یکی از نهادهای تاریخی و ریشه‌دار در فرهنگ ایرانی شیعی است. در چندقرن اخیر بسیاری از تحولات اجتماعی و فرهنگی جامعه ایرانی را نمی‌توان بدون ملاحظه و تحلیل موقعیت و عاملیت روحانیون بررسی کرد. با وجود اهمیت این نهاد در جامعه، فرهنگ و سیاست ایران شیعی، متاسفانه هنوز به موضوعی جدی و فراگیر در علوم اجتماعی و علوم انسانی مدرن در ایران تبدیل نشده است. 

ادامه ...

معرفی کتاب «پل تا جزیره»

کتاب «پل تا جزیره: تأملاتی جامعه‌شناختی در موقعیت پساانقلابی روحانیت» نوشته مهدی سلیمانیه، اخیراً توسط نشر آرما منتشر شد. این کتاب دهمین اثر از مجموعة کتاب‌های سرو از این انتشارات منتشر شد. این کتاب ۱۲۸ صفحه است و شامل پنج مقاله می‌شود که به وضعیت نهاد روحانیت در ایران پس از انقلاب می‌پردازد.

ادامه ...

کتاب سیر حوزه‌های علمی شیعه


«سیر حوزه‌های علمی شیعه» کتابی است در حوزه‌ی مرجعیت‌پژوهی که در قالب پرسش و پاسخ از یکی از مراجع تقلید متاخر به بیان ویژگی‌های سازمان درونی مرجعیت پرداخته است. این کتاب در قالب تعدادی پرسش و پاسخ با آیت‌الله صافی گلپایگانی (از مراجع تقلید کنونی) و در محورهایی چون حوزه‌های علمی شیعه، عالمان بزرگ حوزه‌ها و آثار آنها، كیفیت كار حوزه‌ها، امور مالی حوزه‌ها، وضعیت كمّی حوزه‌ها و رسالت حوزه‌های شیعه تنظیم شده است. در هر یک از این محورها توضیحاتی از سوی مصاحبه‌شونده در خصوص وضعیت حوزه های علمیه ارائه شده که از آن جهت که نگرش از درون به مرجعیت و حوزه‌های علمیه می‌باشد، واجد اهمیت است.

ادامه ...

سومین کنفرانس فرانسوی-آلمانی «تشیع معاصر»

سومین کنفرانس فرانسوی-آلمانی «تشیع معاصر» در تاریخ ۱۴ نوامبر سال جاری (۲۰۱۸) در پاریس برگزار خواهد گردید. براساس اطلاعات ارائه شده در پوستر این برنامه تأکید این کنفرانس عمدتا بر تشیع در ایران معاصر قرار دارد که خود نکته مهمی است. 

 

 

 

 

ادامه ...

راه به مثابه موزه

یکی از تفاوت‌های روش پیاده‌روی اربعین برای عراقیان و زائران دیگر کشورها آن است که عمدتاً راه عراقیان از محل سکونت‌شان آغاز می‌شود، اما زائرین خارجی اکثراً مسیر مشخص نجف تا کربلا را طی می‌کنند. همین مسئله موجب شده که مسیر نجف تا کربلا وجهی سازمان‌یافته‌تر و بین‌المللی‌تر به نسبت دیگر مسیرها پیدا کند. این مسئله بهانه‌ای شد تا برای شناخت اثرگذاری این سازمان‌دهی، دو نمونه از مسیرهای پیاده‌روی اربعین را با یکدیگر مقایسه کنیم: مسیر نجف به کربلا و مسیر کاظمین به کربلا. مسیر دوم به سبب نزدیکی‌اش به پایتخت مسیری پرتردد است که قریب به اتفاق زائران آن عراقی هستند و در عین حال به نسبت مسیر نخست مردمی‌تر و غیرسازمان‌یافته‌تر به‌نظر می‌رسد.

ادامه ...

مروری بر تحلیل‌های اجتماعی پیرامون پدیده پیاده‌روی اربعین

پیاده‌روی اربعین اگر چه از جمله مناسک دینی است که به لحاظ ریشه‌های تاریخی به شیعیان عراق تعلق دارد ولی اکنون بعد از گذشت سال‌ها با افزایش معنادار تعداد مشارکت‌کنندگان از ملیت‌های مختلف به حرکت جهانی شیعی تبدیل شده است. رشد سریع جمعیتی این مناسک و گستردگی آن در سطح جهان آن را به عنوان یک پدیده نوظهور مطرح نموده؛ پدیده ای که به سرعت  توجه بسیاری از تحلیلگران و صاحبان اندیشه را به خود جلب نمود و پیرامون آن رویکردهای مختلف تحلیلی و تفسیری نضج گرفت. 

ادامه ...

‌جامعه‌شناسی شناخت شیعه در فضای مطالعات ایران‌‌شناسی در فرانسه

در عصر دوشنبه ۱۹ شهریور ۱۳۹۷، نشستی با موضوع مطالعات شیعه در فرانسه، در گروه مطالعاتی جامعه‌شناسی تشع برگزار گردید. در این نشست مروارید ایاز، دانش‌آموخته‌ی جامعه‌شناسی از دانشگاه سوربون، به ارائه‌ی خلاصه‌ای از رساله‌ی دکتری خود با عنوان «‌جامعه‌شناسی شناخت شیعه در فضای مطالعات ایران‌‌شناسی در فرانسه ـ از ۱۹۴۷ تا ۲۰۱۰» پرداخت.

ادامه ...

از نگاه دیگران: گزارش جلسه نقد و بررسی کتاب «تراژدی جهان اسلام »

روز یکشنبه 22 مهرماه، جلسه نقد و بررسی کتاب «تراژدی جهان اسلام» به همت گروه مطالعاتی جامعه‌شناسی تشیع و با همکاری انجمن علمی دانشجویی دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه تهران با حضور علاقمندان و دانشجویان در تالار مطهری دانشکده علوم اجتماعی برگزار گردید. در این جلسه که حدود سه ساعت بطول انجامید، سارا شریعتی –مدیر علمی گروه جامعه شناسی تشیع و عضو هیئت علمی دانشگاه تهران-، علی اشرف فتحی –طلبه حوزه علمیه قم و عضو گروه مطالعاتی جامعه شناسی تشیع-، مهسا اسدالله نژاد –دانشجوی دکتری جامعه شناسی و عضو گروه مطالعاتی جامعه شناسی تشیع- و محسن حسام مظاهری –نویسنده کتاب- به نقد و بررسی کتاب پرداختند. 

ادامه ...

برگزاری نشست علمی نقد کتاب "تراژدی جهان اسلام"

نشست علمی نقد کتاب «تراژدی جهان اسلام» به همت گروه مطالعاتی جامعه‌شناسی تشیع و انجمن علمی دانشجویی جامعه‌شناسی دانشگاه تهران برگزار می‌شود. در این نشست که در روز یکشنبه۲۲ مهر ۱۳۹۷ از ساعت ۱۶ الی ۱۸ در تالار مطهری دانشکده علوم اجتماعی برگزار خواهد شد،  سارا شریعتی، علی اشرف فتحی، مهسا اسدالله نژاد و  محسن‌حسام مظاهری (نویسنده کتاب) به ارائه‌ی بحث و گفت‌وگو خواهند پرداخت.

ادامه ...

بازنشر گفت‌وگوی شفقنا با دکتر قانعی‌راد: «پر وزن شدن روحانیت در عالم سیاست به ضرر این نهاد تمام شده است.»

همیشه روحانیت باید بین مناصب اجرایی و نفوذ فرهنگی دست به یک انتخاب بزند و مشخص کند که کدام یک از این دو را می خواهد و کدام یک از این دو برای او مطلوب تر است و به او کمک می کند که پروژه خود که پروژه دینداری و اخلاق برای جامعه هست را جلو ببرد. به نظر من روحانیت به جای تصرف قدرت می توانست به نحوی نظارت فرهنگی بر قدرت داشته باشد بدون اینکه لزوماً بخواهد آن را تصرف کند. لازم بود که روحانیت با قدرت یک رابطه دیالوگی، گفت وگویی و نظارتی از موضع فرهنگ و با حمایت مردم برقرار می کرد.

ادامه ...

وداع با استاد خستگی‌ناپذیر علوم‌اجتماعی

خبر درگذشت دکتر امین قانعی‌راد را در کمال ناباوری شنیدیم. دکتر قانعی‌راد، استاد و پژوهشگر توانای جامعه‌شناسی کشور که عمر و توان و دانش خود را در جهت التیام دردهای جامعه و حرکت به سمت توسعه‌ای عدالت‌محور صرف کرد، در آخرین پرده از زندگی خویش نیز به ما درسی از جنس امید و تلاش داد؛ انسانی که با ناامیدی و سکون میانه‌ای نداشت.

ادامه ...

تازه‌های نشر در حوزه جامعه‌شناسی تشیع

سایت «جامعه‌شناسی تشیع» در نظر دارد به مناسبت برگزاری سی و یکمین نمایشگاه کتاب، در قالب چند یادداشت به معرفی و نقد کتاب‌های منتشرشده در دو سال اخیر (۱۳۹۶ و ۱۳۹۷)، که به تشیع نگاهی جامعه‌شناختی و اجتماعی داشته‌اند، بپردازد. متن حاضر نگاهی اجمالی به تعدادی از این کتاب‌ها دارد. معرفی و بررسی تفصیلی این کتب در نوشته‌های آتی سایت به اشتراک گذاشته خواهد شد.

ادامه ...

غفلت از نسبت دین و مسائل زنان

اولین همایش ملی مسائل اجتماعی زنان در تاریخ  ۱۰ و ۱۱ اردیبهشت ماه ۱۳۹۷ در دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه علامه طباطبایی برگزار گردید.

 چکیده مقالات این همایش در پنج محور اصلی «زنان و تحولات فرهنگی» (۱۲۲ عنوان)، «زنان و مسائل اقتصادی و رفاهی»(۴۴ عنوان)، «زنان و مشارکت سیاسی، اجتماعی و مدنی»(۵۲ عنوان)، «زنان، خانواده و آسیب­های اجتماعی»(۱۰۳ عنوان) و «زنان، آموزش عالی و آموزش و پرورش»(۱۶ عنوان) و یک محور فرعی با نام «دیگر موضوعات مرتبط با زنان» (۴۳ عنوان) دسته­‌بندی شده و در قالب کتاب در ۴۷۲ صفحه توسط پژوهشکده مطالعات فرهنگی و اجتماعی به چاپ رسیده­ است.

ادامه ...

نهادهای دینی و جامعه‌شناسی: از طرد تا پذیرش انتقادی

جامعه‌شناسی تشیع اصطلاح و همچنین رویکرد تازه‌ای در جامعه‌ی علمی ماست، هنوز بیش چند سالی از رواج این اصطلاح نمی‌گذرد، اما خوشبختانه به قدر کافی طولانی شده است تا امروز بتوانیم از یک تاریخچه صحبت کنیم و در تحلیل نسبت این رویکرد با نهادهای مشروع دینی، دو دوره را از یکدیگر متمایز کنیم: نخست یک دوره‌ی طرد، دوره‌ای که رویکرد جامعه‌شناختی به اسلام و تشیع از جانب نهادهای مشروع دین مورد قبول نبود و امروز که می‌توان از دوره‌ی پذیرش انتقادی آن نام برد. آیا می‌توان از دو دوره صحبت کرد یا بهتر است از دو موضع سخن گفت که همچنان به شکل موازی موجود است؟ به عبارت دیگر آیا ما از مرحله‌ی طرد رویکرد اجتماعی وجامعه‌شناختی به اسلام و تشیع گذر کرده‌ایم؟ به نظر من آری.

 

ادامه ...

مؤسسات حوزوی روی مرزهای علوم اجتماعی

عصر روز دوشنبه سوم اردیبهشت ماه ۱۳۹۷ نشستی در سالن شریعتی دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه تهران با موضوع موسسات حوزوی و جامعه‌‌شناسی تشیع به همت گروه جامعه شناسی تشیع برگزار شد. سخنرانان این نشست حجه الاسلام و المسلمین پارسانیا به عنوان رئیس موسسه باقر العلوم، حجه الاسلام و المسلمین تقی زاده داوری رئیس موسسه شیعه شناسی، دکتر سارا شریعتی عضو هیئت علمی جامعه شناسی دانشگاه تهران و کمال رضوی عضو محقق گروه جامعه شناسی تشیع بودند.  هدف این نشست بررسی کارنامه موسسات حوزوی در مواجهه با علوم اجتماعی به طور اعم و جامعه شناسی تشیع به معنای اخص کلمه است.

ادامه ...

برگزاری نشست علمی «موسسات حوزوی و جامعه‌شناسی تشیع»

نشست علمی «موسسات حوزوی و جامعه‌شناسی تشیع» به همت گروه مطالعاتی جامعه‌شناسی تشیع و انجمن علمی دانشجویی جامعه‌شناسی دانشگاه تهران برگزار می‌شود. در این نشست که در روز دوشنبه ۳ اردیبهشت ۱۳۹۷ از ساعت ۱۷ تا ۱۹ در تالار شریعتی دانشکده علوم اجتماعی برگزار خواهد شد، حمید پارسانیا، محمود تقی‌زاده داوری، سارا شریعتی و کمال رضوی به ارائه‌ی بحث و گفت‌وگو خواهند پرداخت.

ادامه ...

اقلیتی در میان اقلیت

گزارش سخنرانی شاربرات در دانشگاه شهید بهشتی

پروفسور اولیور شاربرات Oliver Scharbrodt- رئیس قبلی مرکز اسلام‌­شناسی دانشگاه چستر انگلستان و عضو فعلی گروه مطالعات ادیان و خاورمیانه در دانشگاه بیرمنگام- که در حوزه اقلیت‌های دینی در انگلستان و اروپا پژوهش می­‌کند، نتیجۀ پژوهش های خود را ارائه کرد.

ادامه ...

گزارش تصویری جلسه رونمایی از «کتاب‌شناسی انتقادی جامعه‌شناسی تشیع»

نشست علمی رونمایی از کتاب «کتاب‌شناسی انتقادی جامعه‌شناسی تشیع» با حضور اساتید جامعه‌شناسی دین، پژوهشگران گروه مطالعاتی جامعه‌شناسی تشیع و علاقمندان به این حوزه‌ی مطالعاتی بعدازظهر روز یکشنبه 31 اردیبهشت 1396 در دفتر انجمن جامعه‌شناسی ایران برگزار شد. در این نشست پس از ارائه گزارش مقدماتی در مورد روند تدوین کتابشناسی توسط سه تن از پژوهشگران گروه مطالعاتی (یاشار دارالشفاء، سمیه مومنی و هادی درویشی)، دکتر سراج‌زاده (رئیس انجمن جامعه‌شناسی ایران)، دکتر نجات حسینی (مدیر گروه دین انجمن جامعه‌شناسی) و آقای عمادالدین باقی به طرح نقدها و نظرات خود پرداختند. در ادامه دکتر سارا شریعتی، دکتر احمد شکرچی و برخی از اعضای گروه مطالعاتی و حاضران در نشست نیز به طرح نکات تکمیلی پرداختند. گزارش تصویری این نشست را در ادامه مشاهده می‌کنیم.

ادامه ...

نشست علمی رونمایی از کتابشناسی انتقادی جامعه شناسی تشیع

جلسه رونمایی از کتابشناسی انتقادی جامعه‌شناسی تشیع توسط انجمن جامعه‌شناسی ایران در روز 31 اردیبهشت 1396 از ساعت 15 الی 17 برگزار خواهد شد. در این جلسه دکتر سید حسین سراج زاده (رییس انجمن جامعه شناسی ایران)، دکتر محمود نجات حسینی (مدیر گروه دین انجمن جامعه شناسی ایران) و عماد الدین باقی (پژوهشگر و عضو گروه دین انجمن جامعه شناسی ایران) به همراه سارا شریعتی و دیگر مولفان کتاب به عنوان سخنران حضور خواهند داشت.

ادامه ...

کتاب‌شناسی انتقادی جامعه‌شناسی تشیع در جمع پرفروش‌ترین‌ها

 به گزارش خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا) کتاب «جامعه‌شناسی تشیع» محصول فعالیت جمعی پنج‌ساله گروه مطالعاتی جامعه‌شناسی تشیع با راهبری علمی دکتر سارا شریعتی که از سوی انتشارات نگاه معاصر منتشر شده، جایگاه دوم فهرست پرفروش‌های حوزه علوم انسانی را به خود اختصاص داد. در این کتاب 97 اثر منتشر شده از زمان ورود صنعت چاپ به ایران تا کنون که با رویکرد اجتماعی به بررسی تشیع پرداخته‌اند، مورد نقد و تحلیل قرار گرفته است و مسائل اساسی برآمده از کتابشناسی آن حوزه خاص را بیان شده است.

ادامه ...

جهان‌های شیعی در برابر هلال شیعی

سارا شریعتی ـ شاید بتوان گفت که در زمینه مطالعات تشیع، دو تحول قابل‌توجه و تحلیل است: نخست توجه به آنچه «جهان‌های شیعی» نامیده شد (نام کتابی که سابرینا مروین با همکاری جمعی از پژوهشگران این حوزه انتشار داد)، در برابر اصطلاح «هلال شیعی» که صرفاً کاربرد سیاسی داشت و تصوری یکپارچه از این کشورها ارائه می‌داد. درحالی‌که «جهان شیعی» جهان‌های متکثری هستند که با تنوع تاریخی و فرهنگی شناخته می‌شوند و به یک مرکزیت واحد و یکپارچه‌ساز تقلیل نمی‌یابند.

ادامه ...

زیر مجموعه ها

مطالب دیگر از نویسنده

تماس با ما

این آدرس پست الکترونیک توسط spambots حفاظت می شود. برای دیدن شما نیاز به جاوا اسکریپت دارید

www.socio-shia.com