بررسی جامعه‌شناختی نسبت فقر و انتظار ظهور مهدی (ع)

یکی از مهم‌ترین مسائلی که جامعه ما امروز در سطحی گسترده با آن درگیر است، مسئله فقر است. مسئله‌ای که زندگی بسیاری از افراد جامعه را دچار بحران کرده و پیامدهای ناگوار فراوانی به دنبال خود می‌آورد. متأسفانه در بیشتر پژوهش‌هایی که در مورد فقر صورت گرفته صرفاً از دید اقتصادی به آن نگریسته و از ابعاد اجتماعی و فرهنگی آن غفلت شده است. به گونه‌ای که می‌توان گفت در جامعه‌شناسی، حوزه فقر، یکی از فقیرترین حوزه‌های پژوهش است.

ادامه ...

آموزه‌های دینی و سبک زندگی (مطالعه جامعه‌شناختی سبک زندگی طلبگی)

 امروزه سبک­زندگی با عناصر خود در حال ظهور و بروز در زندگی روزمره جامعه ایرانی و در بر گرفتن اکثر عرصه­های این زندگیست. حوزۀ علمیه هم یکی از این مکان­هاسیت که تحت تأثیر تحولات خرد و کلان اجتماعی نسبت به گذشته دچار تغییرات بسیاری شده است که نمود آن در وضعیت زیست کنشگران اجتماعی حاضر در آن پدیدار است. هدف این پژوهش در ابتدا ارائه توصیفی از عناصر سبک­زندگی طلبگی‌ست تا با رمزگشایی از ماهیت این نوع سبک زندگی، تنوّع و چندگونگی در آن را نمایان کند. و سپس از خلال این توصیف به ارتباط میان آموزه­های دینی و سبک­زندگی بپردازد. این پژوهش با یک رویکرد کیفی پیش می­رود و در آن از روش نظریۀ زمینه­ای استمداد شده است.

ادامه ...

مطالعه‌ی نشانه‌های عرفی شدن در زندگی روزمره‌ی روحانیان

 پژوهش حاضر به دنبال یافتن نشانه‌های عرفی شدن درون جریان زندگی روزمره‌ی روحانیان در سال ۹۲است. برای دست یابی به نحوه‌ی تفکر و کیفیت ذهنی روحانیان درباره‌ی پدیده عرفی شدن و پی بردن به چگونگی تاثیر این پدیده از طریق نشانه‌های بروز یافته‌ی آن در زندگی فردی و اجتماعی این افراد، روش پدیدارشناسی توصیفی استفاده شده است. داده‌های مورد نیاز جهت کشف معانی ذهنی و دست یابی مستقیم به تجربه‌ی این افراد، از طریق مصاحبه‌های نیمه ساخت یافته و مشاهده‌ی میدانی جمع آوری شده است. 

ادامه ...

جایگاه مناسک در میان مخاطبان روشنفکری دینی/مذهبی

روشنفکری دینی/مذهبی یکی از جریان­های فکری فعال در عرصه اندیشه کشور است که مورد انتقادات درونی و بیرونی متفاوتی قرار گرفته‌است. نحوه برخورد با مناسک و مابه ازای عملی دین‌داری یکی از زوایای مورد انتقاد این جریان فکری است. اما عمده این انتقادات به شکل کلی و بر پایه نظری مطرح شده است و مخاطبان مورد توجه قرار نگرفته‌اند. این پژوهش سوال خود را جایگاه مناسک در میان مخاطبان و درک و دریافت آنها از آموزه­های روشنفکری دینی/مذهبی قرار داده و با روش­ کیفی و تکنیک­های مشاهده، مصاحبه و بررسی گفتار روشنفکران دینی/مذهبی و در نهایت تحلیل محتوای همه داده­های بدست آمده،آن را پی­گرفته است. برای این کار حسینه ارشاد به عنوان یکی از پایگاه­های بلامنازع روشنفکری دینی/مذهبی انتخاب شده و آموزه­های روشنفکران دینی/مذهبی فعال در دهه هشتاد و مخاطبینشان مورد تدقیق قرار گرفته­اند.

ادامه ...

بررسی زمینه‌های اجتماعی فراز و فرود مکتب اخباری در ایران عصر صفوی

پژوهش حاضر برای توضیح وضعیت نظام دانش ایران امروز، اجزای این نظام را معرفی نموده و بحث درباره پایه‌گذاری دانشگاه در گسست از سنت علم قدیم را برجسته می‌کند. در بررسی دلایل و پیامدهای این گسست، فرض تصلب سنت قدمایی را پیش کشیده و می‌کوشد با تمرکز بر موضوع مکتب اخباری در فاصله قرن‌های ۱۱ تا ۱۳ هجری ب